Στην εκδήλωση «Νέα δεδομένα για τους άστεγους στην Αθήνα» συμμετείχε ο Εντεταλμένος Δημοτικός Σύμβουλος Κλιματικού Συμφώνου και Κοινωνικής Οικονομίας και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Κέντρου Υποδοχής και Αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων (Κ.Υ.Α.Δ.Α.), Νίκος Χρυσόγελος, στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης») Ακαδημίας 50, την Παρασκευή 26 Ιουνίου.

Στη διάρκεια της συγκεκριμένης περίστασης παρουσιάστηκαν αναλυτικά τα αποτελέσματα της νέας καταγραφής των αστέγων στην Αθήνα, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2025, μέσα από τη συνεργασία του Δήμου Αθηναίων με το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, με τη συμμετοχή 150 εθελοντών του ΣΚΛΕ (Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος), Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών και εθελοντών από το μητρώο του Δήμου Αθηναίων.

Η έρευνα, εποπτευόμενη κεντρικά από το Πανεπιστήμιο του Λέβεν, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πανευρωπαϊκού σχεδίου καταμέτρησης και έρευνας των χαρακτηριστικών της αστεγίας, με στόχο την εφαρμογή μιας κοινής ευρωπαϊκής μεθοδολογίας καταγραφής των αστέγων, ώστε να δημιουργηθούν αξιόπιστοι μηχανισμοί παρακολούθησης των προβλημάτων της αστεγίας και να σχεδιάζονται στοχευμένες και αποτελεσματικές πολιτικές σε τοπικό επίπεδο. Στην Αθήνα η μελέτη διεξήχθη και παρουσιάστηκε από την ερευνητική ομάδα του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, αποτελούμενη από τους Ν. Κουραχάνη, Α. Καζάνη, Μ. Δημητριάδη, Σ. Νικολοπούλου, με επιστημονικά υπεύθυνο, τον καθηγητή Κώστα Δημουλά. Από την πλευρά του Δήμου Αθηναίων, χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης η Αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Αστικής Πανίδας & Ζωοφιλίας, Μίνα Φούντζουλα, η Αντιδήμαρχος Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων και Παιδικής Προστασίας, Μαρία Στρατηγάκη, και η Εντεταλμένη Δημοτική Σύμβουλος Προσβασιμότητας, Έλενα Μαντζαβίνου.

«Η βάση για οποιαδήποτε πολιτική είναι τα ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα», τόνισε ο Νίκος Χρυσόγελος με την αφετηρία της ομιλίας του, αντλώντας από τις εμπειρίες συμμετοχής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Κοινωνία των Πολιτών, στην Κοινωνική Οικονομία, αλλά και ως Πρόεδρος ΔΣ του Κ.Υ.Α.Δ.Α..

Στη συνέχεια, παρουσιάζοντας μια σειρά από επίκαιρα θέματα, που αυτή τη στιγμή απασχολούν σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, ανέδειξε τη σημασία των στοχευμένων συνεργασιών. Αναλυτικότερα, ζητήματα όπως οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην ποιότητα και το προσδόκιμο ζωής των ανθρώπων που διαβιούν στο δρόμο, συνεχίζουν να μην καταγράφονται, με αποτέλεσμα να μην υπάρχουν τα αντίστοιχα ερευνητικά δεδομένα. Ωστόσο, όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε, άτυπα γνωρίζουμε ότι τα παραπάνω ζητήματα οδηγούν στον πρόωρο θάνατο δεκάδων χιλιάδων ατόμων στην Ελλάδα. Πράγματι, ως προσκεκλημένος στη διεπιστημονική ομάδα του αντίστοιχου ερευνητικού προγράμματος της Ιατρικής Σχολής, ο Νίκος Χρυσόγελος διεβεβαίωσε ότι η μελέτη παρόμοιων θεμάτων είναι ενεργή και κατ’ επέκταση, εκκινεί συζητήσεις σχετικά με την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των αστέγων, και γενικότερα των ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων.

Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Πρόεδρος του Κ.Υ.Α.Δ.Α. επισήμανε την ανάγκη διεύρυνσης του όρου της αστεγίας, όχι μόνο όσον αφορά το μετρήσιμο χρονικό διάστημα της κατάστασης αυτής, αλλά και τον τόπο διαβίωσης των ανθρώπων. Ειδικότερα, μέσα από την εμπειρία της Πολιτικής Προστασίας, έθιξε το ζήτημα της αόρατης αστεγίας στην πόλη· το γεγονός δηλαδή ότι οι άνθρωποι δεν γίνονται αντιληπτοί ως άστεγοι, και επομένως δεν καταγράφονται, ακριβώς επειδή δεν ζουν στο δρόμο, αλλά σε εγκαταλελειμμένα, μισογκρεμισμένα και παρόμοια αναλόγως ακατάλληλα οικήματα.

Συζητώντας τα αίτια της αστεγίας, ο Νίκος Χρυσόγελος αναφέρθηκε επίσης στην ανάδυση των λεγόμενων «νέο-άστεγων» ή «νεόπτωχων» ανθρώπων, συμπολιτών μας οι οποίοι επέρχονται την τρέχουσα χρονική στιγμή σε κατάσταση αστεγίας για κοινωνικούς και οικονομικούς λόγους, σε μια εποχή κατά την οποία στο δημόσιο διάλογο επικρατεί συχνά η άποψη ότι η οικονομία της χώρας βρίσκεται σε ανάκαμψη. Στο ίδιο πλαίσιο, έγινε αναφορά στο φαινόμενο της ευαλωτότητας των νέων έως τα 35 που συνεχίζουν να ζουν με τους γονείς τους, και οι οποίοι εάν καλούνταν να ζήσουν μόνοι τους, μπορούμε να υποθέτουμε ότι θα αντιμετώπιζαν υψηλό κίνδυνο αστεγίας. Τέλος, ιδίως ως Πρόεδρος του Κ.Υ.Α.Δ.Α., ο Νίκος Χρυσόγελος επικαλέστηκε το παράδειγμα της Εστίας των Αθηνών, της δομής φιλοξενίας 29 ηλικιωμένων άστεγων, επισημαίνοντας ότι οι ιδιαίτερες ανάγκες που η συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα συχνά παρουσιάζει (π.χ. η έλλειψη της ικανότητας αυτοεξυπηρέτησης), απαιτεί την ύπαρξη κατάλληλων δομών για τη φιλοξενία και την επαρκή φροντίδα αυτών των ανθρώπων.

Συμπερασματικά, με την παρέμβασή του ο Νίκος Χρυσόγελος υπογράμμισε ότι η εν λόγω έρευνα, όπως διενεργήθηκε αποτέλεσε μία καλή «φωτογραφία» της εικόνας των αστέγων της πόλης σε μία δεδομένη χρονική στιγμή και με το συγκεκριμένο πλαίσιο (δηλαδή, μία βραδιά κατά την οποία ο καιρός ήταν βροχερός). Επομένως, αρχικά κρίνεται αναγκαίο να επαναληφθεί, αυτή τη φορά με μεγαλύτερη χρονική διάρκεια και σε διαφορετικές καιρικές συνθήκες. Την ίδια στιγμή, απαιτείται η συστηματοποίηση της εκπαίδευσης των εθελοντών που πρόκειται να συμμετέχουν σε παρόμοιες  μελλοντικές έρευνες, ώστε να χτίζουν πάνω στην αποκτώμενη εμπειρία. Εν τέλει, προκειμένου να έχουμε σαφή εικόνα για την εξέλιξη της αστεγίας, με σκοπό τη βελτίωση των εφαρμοζόμενων πολιτικών και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους, είναι σκόπιμο η πόλη να επιδιώκει συνεργασίες με φορείς και να συμμετέχει σε κοινά ευρωπαϊκά προγράμματα, για την ανάπτυξη της συνολικής δουλειάς που έχει διενεργηθεί και συνεχίζει να λαμβάνει χώρα στο πεδίο.